11 Ιουνίου 2025
Κύριοι και Κυρίες Πρόεδροι, Αγαπητά Μέλη του ΣΕΤΕ,
Κυρίες και κύριοι,
Το 2024, ο ελληνικός τουρισμός επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά τη δυναμική του πορεία και τη σημασία του για την οικονομία και την ανθεκτικότητα της χώρας μας σε έναν κόσμο με συνεχώς αυξανόμενη εντροπία, ολοένα πιο αβέβαιο.
Από την εποχή της πανδημίας, έχει ξεκινήσει μια συζήτηση σχετικά με το ποιο πρέπει να είναι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Το αναπτυξιακό / παραγωγικό μοντέλο, ούτε διατάσσεται ούτε επιβάλλεται νομοθετικά ούτε είναι απόφαση ενός υπουργού και μιας κυβέρνησης αλλά προκύπτει μέσα από τη λειτουργία της αγοράς, μέσα από τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα των χωρών. Ο Τουρισμός αποτελεί έναν σημαντικό παραγωγικό κλάδο γιατί η Ελλάδα κατέχει ένα αναμφισβήτητο συγκριτικό πλεονέκτημα. Οι επιχειρήσεις μας, παρά τις συνεχείς επιβαρύνσεις, είναι διεθνώς ανταγωνιστικές, και όσο η διεθνής ανταγωνιστικότητα του Τομέα – στην 21η θέση παγκοσμίως – υπερτερεί της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας – 52η ως 59η θέση, το μερίδιό του στην οικονομία αναγκαστικά θα διευρύνεται.
Με λίγα λόγια, το δίλημμα «Τουρισμός ή Βιομηχανία» είναι, από πολλές απόψεις, ένα ψευτοδίλημμα. Ο Τουρισμός και υποστηρίζει και αποτελεί προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη και της βιομηχανίας και της πρωτογενούς παραγωγής. Η συζήτηση αυτή για να είναι παραγωγική και ωφέλιμη πρέπει να επικεντρωθεί στην εξωστρέφεια της οικονομίας. Η χώρα χρειάζεται και τους δυο εξωστρεφείς τομείς για να προάγει την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τελικά την ευημερία της. Αλλά λείπει η στρατηγική και χωρίς στρατηγική δεν πας πολύ μακριά.
Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι η συζήτηση αυτή διεξάγεται εν μέσω ενός γενικευμένου εφησυχασμού πως ο τουρισμός είναι κάτι δεδομένο και θα συνεχίσει να επενδύει και να αποδίδει στην οικονομία και την κοινωνία, παρά τις συνεχείς φορολογικές επιβαρύνσεις, την έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού, τη γραφειοκρατία, την έλλειψη εργατικού δυναμικού και την ανεπαρκή διαχείριση των προορισμών. Να προσθέσουμε στη συνολική εικόνα την αδιέξοδη συζήτηση περί «υπερτουρισμού», αλλά και μια εντέχνως προωθούμενη εντύπωση οτι τα ρεκόρ τουριστικών εσόδων συνεπάγονται και υψηλή κερδοφορία όλων αδιακρίτως των τουριστικών επιχειρήσεων σε κάθε γωνιά της χώρας οι οποίες μπορούν να αντέξουν κάθε είδους έκτακτη επιβάρυνση.
Κυρίες και Κύριοι,
Tο ΙΝΣΕΤΕ έχει, πλέον, καταστεί ο σημαντικότερος και κυρίως ο πλέον αξιόπιστος κόμβος έρευνας και στατιστικής πληροφόρησης σχετικά με τον τουρισμό στη χώρα μας.
Σε αυτό έχουν συμβάλλει οι 390 μελέτες που έχουμε εκπονήσει, τα αναλυτικά στατιστικά δελτία που τα αναμένουν κάθε μήνα οι ενδιαφερόμενοι, η Ετήσια Έκθεση για το σύνολο του ελληνικού τουρισμού, οι περιφερειακές μελέτες και αναλύσεις που αποτελούν πλέον τη βάση πληροφόρησης των περιφερειακών και τοπικών αρχών και φορέων, τα σύγχρονα εργαλεία στατιστικής ανάλυσης Business Intelligence και Airdata Tracker με περισσότερες από 100 επιμέρους ιστοσελίδες. Σε αυτά οφείλεται η σημαντική επισκεψιμότητα του site μας σε σχέση με παρεμφερή ινστιτούτα, η μεγάλη ανταπόκριση στις δημοσιεύσεις μας αλλά και το ότι Διεθνείς οργανισμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ΟΟΣΑ, η World Bank και το ΔΝΤ αντλούν στατιστικά και ερευνητικά δεδομένα από το Ινστιτούτο.
Εξαιρετικά σημαντική είναι η συστηματική παρακολούθηση της φήμης της χώρας και των Περιφερειών στα κοινωνικά δίκτυα και τις ιστοσελίδες ταξιδιών μέσα από την επεξεργασία big data.
Η φιλοξενία, ιδιαίτερα, που αποτελεί το ισχυρότερο ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα, εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις αντιλήψεις που έχουν για τον τουρισμό οι κάτοικοι των προορισμών, γι’ αυτό θεωρούμε σημαντική την παρακολούθηση των αντιλήψεών τους μέσα από συγκεκριμένους δείκτες μέτρησης και περιοδικές έρευνες που έχουν ήδη ενταχθεί στον προγραμματισμό μας.
Το ΙΝΣΕΤΕ, από την ίδρυση του, έχει αναδείξει πολλαπλές πτυχές της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως οι δημόσιες υποδομές, η κλιματική αλλαγή, οι έξυπνοι προορισμοί, ο χωροταξικός σχεδιασμός, η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, η προσβασιμότητα.
Με περίπου 50 εξειδικευμένες μελέτες, εγχειρίδια και videos, υποστηρίζουμε προορισμούς και επιχειρήσεις κάθε μεγέθους στην εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών. H τεχνογνωσία έχει συγκεντρωθεί σε μια εξειδικευμένη πλατφόρμα πληροφόρησης που τροφοδοτεί με πολυποίκιλο περιεχόμενο την πρωτοβουλία METROΝ του ΣΕΤΕ.
Η μικροοικονομική διάσταση της Βιωσιμότητας και της Ανθεκτικότητας, ωστόσο, αφορά στις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες, πάρα πολλές από τις οποίες λειτουργούν σε οριακές επιχειρηματικές συνθήκες με τα έσοδά τους να υστερούν έναντι των αυξήσεων στα λειτουργικά τους κόστη.
Το ΙΝΣΕΤΕ προκειμένου να διερευνήσει και να τεκμηριώσει τα ζητήματα αυτά σχεδιάζει, πρώτον, τη διεξαγωγή ερευνών συγκυρίας, δηλαδή αποτύπωσης του επιχειρηματικού κλίματος, της τρέχουσας και της βραχυπρόθεσμης εξέλιξης της ζήτησης και, δεύτερον, στοχευμένες κλαδικές μελέτες. Η κύρια κατεύθυνση του Προέδρου, Γ. Βερνίκου, είναι στα πλαίσια του ΣΕΤΕ, να εντείνουμε ακόμη περισσότερο τη συνεργασία με τους εταίρους μας.
Mε την ΠΟΞ, ήδη συνεργαζόμαστε στη μελέτη σχετικά με τη φορολογική ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού σε σχέση με τους κύριους ανταγωνιστές μας. Παράλληλα, δρομολογούμε μια μελέτη σχετικά με την επιχειρηματική κατάσταση και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις τόσο σε ώριμους όσο και σε λιγότερο ανεπτυγμένους προορισμούς.
Με τον HATTA, θα συνεργαστούμε στην παρακολούθηση της εξέλιξης των πωλήσεων και της βραχυπρόθεσμης ζήτησης ταξιδιωτικών υπηρεσιών καθώς και στη μελέτη για τον ρόλο και τη σημασία των Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων.
Με τη ΣΕΤΚΕ, στην αποτύπωση των δικτύων διανομής που χρησιμοποιούν τα Μέλη της, την εξέλιξη και τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των πωλήσεων τους, καθώς και στη μελέτη για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος των καταλυμάτων.
Στους σχεδιασμούς μας – στο βαθμό που εξασφαλίσουμε την απαραίτητη χρηματοδότησή – είναι και τα εξής:
Πρώτον, η διενέργεια μιας ετήσιας έρευνας γνώμης των επιχειρήσεων ανεξαρτήτως κλάδου ή μεγέθους, ώστε να αναδειχθούν τα κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν την αναπτυξιακή τους προοπτική, την καθημερινή τους λειτουργία, αλλά και τις προκλήσεις της επόμενης ημέρας.
Δεύτερον, η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου Στρατηγικού και Επιχειρηματικού Σχεδίου σχετικά με την αγορά της Ινδίας. Πως, δηλαδή, η χώρα μας πρέπει να δημιουργήσει μια ισχυρή πρόταση αξίας και να ξεχωρίσει ως προτιμώμενος προορισμός στην Ινδική αγορά.
Τρίτον, σε σχέση με τη βιωσιμότητα, και με βάση τη μελέτη «Ελληνικός Τουρισμός 2030 | Σχέδια Δράσης» σχεδιάζουμε την εξειδίκευση ορισμένων πτυχών της.
Καταρχήν, σχετικά με τον Πολιτισμό, προγραμματίζουμε μια μελέτη που θα καταλήγει σε συγκεκριμένα Σχέδια Δράσης για την ανάπτυξη θεματικών πολιτιστικών εμπειριών, με κεντρική επιδίωξη τη διαμόρφωση ενός οργανωμένου και επιμελημένου τουριστικού προϊόντος εστιάζοντας στη διαχρονικότητα, τη συνέχεια και τη συνοχή του ελληνικού πολιτισμού, στοιχεία που συνθέτουν ένα αναξιοποίητο ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα.
Στην ίδια ενότητα, σχεδιάζουμε ένα πρακτικό εκπαιδευτικό workshop για ταξιδιωτικούς πράκτορες, οργανισμούς διαχείρισης προορισμών (DMO) και επαγγελματίες του τουρισμού με αντικείμενο τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την προώθηση εκδρομών που είναι τόσο εμπορικά βιώσιμες όσο και πολιτιστικά εμπλουτιστικές.
Στην πλαίσιο της Βιωσιμότητας, συνεργαζόμαστε με τον HATTA outdoors – όπως μετονομάστηκε ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων Υπαίθριων Δραστηριοτήτων Αναψυχής – στην εκπόνηση μελέτης για την ενοποίηση και αξιοποίηση των μονοπατιών πεζοπορίας με στόχο την προώθηση των υπαίθριων δραστηριοτήτων και τη δημιουργία αξίας για τις τοπικές κοινωνίες, ειδικά στις ορεινές και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.
Ένα εξαιρετικά σημαντικό πεδίο της δραστηριότητάς μας, αφορά στην Εκπαίδευση και τις Δεξιότητες. Μέχρι σήμερα το Ινστιτούτο έχει συμβάλει στην εκπαίδευση πάνω από 40.000 επαγγελματιών, ανέργων και εργαζόμενων, ενώ έχει αποτύπωμα σε πάνω από 20 προορισμούς σε όλες τις περιφέρειες, με πάνω από 500 διοργανώσεις σε 220 θεματολογίες.
Η πλειονότητα των θεματικών των Executive Seminars έχει ανανεωθεί ενώ και νέες όπως είναι το Artificial Intelligence, η διαχείριση της Generation Z και ο ψηφιακός μετασχηματισμός έχουν ενταχθεί στο νέο πρόγραμμα.
Τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα απολαμβάνουν μεγάλη αποδοχή από τον τομέα και υψηλή ζήτηση. Σε αυτό συμβάλλουν η συνεργασία με επιχειρήσεις, οι διεθνείς συνεργασίες με εκπαιδευτικούς φορείς όπως το Cornell University, η Σχολή της Λωζάννης και το WSPC. Μια σημαντική συνέργεια του ΙΝΣΕΤΕ ξεκίνησε με το ALBA για τη δημιουργία προγραμμάτων ασύγχρονης εκπαίδευσης σε καίριες θεματικές.
Το Σχολείο Τουρισμού OnTour (ΣΤΟΤ) επέστρεψε το 2024 σε νέους προορισμούς, την Κεφαλονιά και τη Θάσο, ανανεωμένο στη μορφή του αλλά η ενίσχυση των συνεργειών και η κινητοποίηση των τοπικών κοινωνιών παραμένουν οι κεντρικοί στόχοι της διοργάνωσης. Μέχρι σήμερα το ΣΤΟΤ καταγράφει 20 Διοργανώσεις – σχεδόν 4.500 Συμμετέχοντες σε 140 Ομιλίες με σχεδόν 160 Ομιλητές – 233 Εθελοντές και πολύ υψηλό Μέσο Όρο Ικανοποίησης των συμμετεχόντων.
Επόμενο βήμα αποτελεί η σύμπραξη με την ΠΟΞ, στα περιφερειακά της συνέδρια ή με εναλλακτικούς τρόπους.
Ένα σημαντικό μέρος της δουλειάς μας, τέλος, αφορά στην τεκμηρίωση των θέσεων και της στρατηγικής του ΣΕΤΕ, σε τομείς όπως ο Επενδυτικός Νόμος, οι Εργασιακές Σχέσεις, το Ασφαλιστικό σύστημα, το περιβάλλον, τα χωροταξικά και φορολογικά θέματα. Το Ινστιτούτο εκπροσωπεί τον ΣΕΤΕ σε περισσότερες από 40 Επιτροπές – Ομάδες Εργασίας, πολλές από τις οποίες αποτελούν θεσμικά όργανα της Πολιτείας.
Κυρίες και Κύριοι,
το έργο μας, που πολύ συνοπτικά σας παρουσίασα, αποτελεί το αποτέλεσμα της κοινής προσπάθειας και της δουλειάς των εξαιρετικών στελεχών μας, της ΟΜΑΔΑΣ του ΙΝΣΕΤΕ, τις οποίες και τους οποίους σέβομαι, τιμώ και ευχαριστώ θερμά.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Ηλίας Κικίλιας Γενικός Διευθυντής ΙΝΣΕΤΕ